Hayata Dair Paylaşımlar

Sahaf Kültürü ve Tarihi

201

Kitap bilirkişisine ve piyasada kolaylıkla bulunamayacak kitapların da yer aldığı mekâna verilen isim sahaftır. Kelime kökü Arapçadır. Doğrusu “sahhaf”tır. Kökeni Arapça olan bu kelime “suhuf” yani “kâğıt” kelimesinden türemiştir.

Neredeyse yazı kadar yaşlı olan bu meslek; kitabı, nostaljiyi ve hüznü sevenlerin yapabileceği bir iştir. Kitabı sevmek, ticârî kaygı gütmemek, işin esasıdır.

Sahaf Tarihi

Anadolu’da 11. yüzyıldan itibaren kendini göstermeye başlayan bu meslek Selçuklu devrinde ilk tohumlarını atmış olsa da Osmanlı döneminde en saygın ve güçlü hâlini yaşamıştır. Toplumun ilme ve matbuya önem vermesiyle kıymeti artmış ve bilinmiştir. Sahaf dünyanın her yerinde kıymet görmüş ve kendine yer edinmiştir.

Türkiye’de en bilinen sahaf esnafı, İstanbul’daki sahaflardır. Beyazıt’da yer alan Sahaflar Çarşısı şu an her ne kadar sınav hazırlık kitaplarına yoğunlaşmış olsalar dahi gerek burada gerekse İstanbul’un diğer semt ve ilçelerinde varlıklarını korumaktadırlar.

Sahaflarda bulunabilecek kitaplar türünden dönemine ve tarihine, fiyatından mevcut diline kadar değişiklik gösterir. Bu açıdan geniş bir yelpazeye sahip olan sahaflar, her fraksiyondan okura hitap ediyor. Okurun, güncel kitapevlerinde ve hatta kütüphanelerde dahi bulunamayan kitapları sahaflardan temin edebilme ihtimali çok daha yüksek.

Türkiye’de ağırlıklı olarak İstanbul’un Kadıköy, Beyoğlu ve Fatih lokasyonlarında toplanmış olan sahaflar, sadece kitap alış verişi yapılan bir yer değil, içerisinde edebiyat ve ilim sohbetlerinin de yapıldığı, taze çayların bardakları doldurduğu, eski dostların buluştuğu birer irfan yuvasıdır da.

Günümüzde kapitalizmin sert sınırları nedeniyle çok geniş alanlara yayılma fırsatı bulamayan sahaflar, var olma mücadelesi göstermektedirler. Bu nedenle büyükşehir belediyelerinin ve çeşitli sponsorların da katkılarıyla her yıl düzenlenen sahaf festivalleri kitapseverler, nitelikli ve bilinçli okurlarla sahafları buluşturuyor.

Üstelik etiket ve barkod sistemiyle de çalışmayan sahaflar okura ya da meraklısına pazarlık ve takas imkânı da sunuyorlar. Herhangi bir sayfasını açtığınız kitabın içerisinden çıkan ve yıllar önce kenarına yazılmış yazanı meçhul notların sizi mutlu etmesi de cabası. Ve eski kitap kokusunun kahveniz eşliğinde sizi sarıp, zihninizde geçmişe yönelik hikâyeler kurabilme imkânı vermesi de sizi tercihen sahafa yöneltecek detaylardandır.

Yorumlar